صورت نیلی زهرا

 

 

اسم رمز آشوب‌هایی که به‌بهانه اعتراض به نتیجه انتخابات از همان روز برگزاری انتخابات آغاز شد، کلمه "تقلب" بود.

این لغت از ماهها پیش از برگزاری انتخابات در سخنان حامیان بعضی گروه‌ها و اشخاص شنیده می‌شد؛ همچنین از چند هفته قبل از برگزاری انتخابات در شعارهای حامیان کاندیدای اصلی معترض به نتیجه انتخابات(۱)، کلمه تقلب هم تکرار می‌شد.

با این حال آن روزها کسی از این دسته افراد نپرسید که اگر از وقوع تقلب اطلاع دارید، چرا عاملان آن را معرفی نمی‌کنید و اصولاً چرا از حضور در رقابتی که قرار است با "تقلب" به‌سود رقیب شما تمام شود، اعلام انصراف نمی‌کنید؟

 

 

شورای نگهبان قانون اساسی در نظام جمهوری اسلامی ایران، نقش نظارت بر همه مراحل انتخابات را برعهده دارد.(۲) این شورا در همه مراحل، ضمن نظارت بر روند رأی‌گیری و احراز صلاحیت کاندیداهای ریاست‌جمهوری، بر مراحل مختلف چاپ تعرفه‌ها، انتقال آنها به شعب اخذ رأی، مُهر و موم کردن صندوق‌ها، رأی‌گیری، تطابق مشخصات شناسنامه‌ها با صاحبان آنها و بررسی صحت ورود مُهر انتخابات در شناسنامه‌ها، شمارش آرا و تجمیع آرا هم نظارت دارد. شورای نگهبان رسیدگی به شکایات احتمالی را نیز انجام می‌دهد و نهایتاً یگانه مرجعی خواهد بود که نظر نهایی در مورد سلامت برگزاری انتخابات را اعلام می‌کند.

 

 

فرآیند انتخابات با همه حساسیت و دقتی که جهت برگزاری آن در عموم مسوولان وجود دارد، به‌دور از انظار مردم انجام نمی‌شود.

از طرفی هنگامی‌که در محل رأی‌گیری و در تمام مدت أخذ آرا امکان حضور مردم وجود داشته و از سوی دیگر، نمایندگان کاندیداها نیز می‌توانند در همه صندوق‌های رأی، فرمانداری‌ها و در وزارت کشور حضور داشته باشند، سخن گفتن از "تقلب" بسیار عجیب است.

 

عجیب‌تر آنکه حدود نیم‌میلیون‌نفر از کارمندان و نیروهای داوطلب، برگزارکننده و نظارت‌کننده بر انتخابات هستند که در میان آنها، افرادی با قومیت‌ها و تفکرات سیاسی متنوع وجود دارند. در چنین فضایی البته قابل قبول نیست اگر مدعی شویم، تمامی این افراد، به نحوی در بروز تقلب، آن هم در جایی که دور از چشم نمایندگان کاندیداها بوده است، دست دارند!

 

 

همان‌طور که اشاره شد، وجود نیروهای مردمی در همه مراحل برگزاری انتخابات و نیز در تمامی مراحل نظارتی، موضوعی معمول و امری عادی است.

مردمی‌بودن انتخابات از دو زاویه قابلیت بررسی شدن را دارد.

نخست آنکه انتخابات برای مردم ما، موضوعی غریب و دور از دسترس نیست و مراحل آن به‌قدری ساده و قابل فهم است که نمی‌توان فرد واجد شرایط برای رأی دادن باشد اما از مراحل آن سردرنیاورد.

طی سال‌های بعد از وقوع انقلاب اسلامی، تلاش جهت نزدیک کردن نحوه برگزاری انتخابات به دانش‌ و آگاهی تمام مردم جامعه تا آنجا ادامه داشته است که مراحلی همچون پر کردن برگه رأی، تکمیل فرم‌های شمارش آرا، تجمیع آرا در محل وزارت کشور و سایر موارد مربوطه، به‌ساده‌ترین شکل ممکن انجام شده و هرگز غیرقابل نظارت نیست.

 

شاید اکنون اشاره به بعضی ابزار نظارتی در فرآیند انتخاباتی، بتواند بعضی ابعاد لغو و نادرست بودن ایراد اتهام "تقلب" را اثبات کند.

تمامی برگه‌های رأی دارای شماره سریال هستند. اثر انگشت فرد رأی‌دهنده بر روی ته‌برگ تعرفه ثبت می‌شود و البته اولین راستی‌آزمایی در محل اخذ رأی بعد از شمارش آرا انجام می‌شود.

وقتی تعرفه‌های رأی‌گیری(برگه‌های رأی) از صندوق خارج شده و شمارش شدند، باید تعداد آنها با شمار ته‌برگ‌های موجود یکسان باشد و این امر در فرم‌های مخصوص تأیید شده و به امضای برگزارکنندگان و ناظران نیز برسد.

صندوق‌های شمارش شده و فرم‌های مربوطه بعد از تکمیل و مهروموم شدن، به فرمانداری‌ها منتقل می‌شوند.

نکته مهم در این زمینه آن است که مهر و موم‌های نصب شده بر روی صندوق‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند.

دسته ی اول مهروموم‌ها متعلق به هیأت اجرایی و دسته ی دوم متعلق به ناظران شورا است. پلمپ اولیه صندوق، فک پلمپ جهت شمارش آرا و نهایتاً پس از قرار دادن رأی‌ها و فرم‌ها در صندوق و پلمپ مجدد با کمک مهروموم‌های مربوطه، به نحوی انجام می پذیرد که ناظران و عوامل اجرایی، هر کدام مهروموم‌های خاص خود را پلمپ و یا فک پلمپ می‌کنند.

تمامی مراحل رأی‌گیری به همین صورت انجام می‌شود. از لحظه ی ارائه شناسنامه گرفته تا دریافت تعرفه، اخذ آرای رأی‌دهندگان و پس دادن شناسنامه‌ها، تمامی مراحل با حضور نمایندگان شورای نگهبان و عامل اجرایی منصوب شده از سوی وزارت کشور صورت می‌پذیرد.

 

 

ایراد بعضی از اتهامات ممکن است چندان مشکل‌ساز نباشد اما اتهام بزرگی همچون "تقلب" که ضمن هدف قرار دادن صدها هزار نیروی مومن و امین، با دلایل بسیار محکمی مردود دانسته شده و هرگز مدرکی صحیح دال بر وقوعش (آن هم در وسعت کل سرزمین ایران) ارایه نشده است، ظلمی آشکار به همه مردم کشورمان است.

 

از سوی دیگر ایراد تهمت در دین مبین اسلام دارای آثار دنیوی و اخروی پرشماری دانسته شده است.

شاید اشاره به حدیثی از امام صادق‌علیه‌السلام بتواند عمق فاجعه‌ای که تهمت باعث آفریدن آن می‌شود را تا حدودی مشخص کند. در این حدیث آمده است: 

 

«اِذَا اتَّهَمَ المُؤُمِنُ اَخاهُ اِنماثَ الايمانُ مِن قَلبِهِ كَما يَنماثُ المِلحُ فِى الماءِ »

«هرگاه مؤمن به برادر [دينى] خود تهمت بزند، ايمان در قلب او از ميان مى‏رود، همچنان كه نمك در آب، ذوب مى‏شود.»(۳)